Kırmızı solucan (eisenia foetida), kompost yapmak için, doğada varolan solucanlardan biri. En önemli özelliği yüzey solucanı olması. Çünkü solucanlar yüzey solucanları, dip solucanları ve yüzey-dip solucanı olmak üzere üçe ayrılıyorlar. Kompost için en ideal olanı yüzey solucanları. Kutuya koyduğunuz besin atıklarını kompostlaştırdıkça daha yukarı tabakalara çıkıyorlar. Böylece kutunuz dolduğunda kompost ile solucanları rahatça ayırabiliyorsunuz.

Kırmızı solucanlar 3 ayda koza bırakıyorlar ve 11. haftada kozadan çıkıyorlar. Nem dengesini doğru tuttuğunuz kutunuzda, bir müddet sonra kendi solucanlarınızı üretebiliyorsunuz. Evine çok bağlı olan bir hayvan olduğu için, asla kutunuzu terketmiyor. Ta ki nüfusları çok artana kadar. Bu durumda fazla solucanlarla yeni bir kompost kutusu yapabilir ya da bir arkadaşınıza hediye edebilirsiniz.

Evinizde çıkan özellikle yemek hazırlama öncesi atıklar, kompost kutunuz için ideal yiyecekler. Bunları mümkünse ufak ufak doğrayıp kutunuza atabilirsiniz. Bir süre sonra siyah, organik madde açısından oldukça zengin bir toprağınız olacak.

Kırmızı solucanlar her gün kendi ağırlığı kadar yiyeceği kompostlaştırıyor. Aklınızda bulunsun, solucanlar tavuk dışkısı dışında her türlü hayvan dışkısını da topraklaştırabiliyor. Ayrıca ağır metalleri bünyesinde tutarak, bir nevi kimyasal temizlik yapıyorlar. Eğer organik beslenmiyorsanız, yediğiniz meyve sebzelerdeki kimyasal artıklar toprağıma bulaşır diye korkmayın. Çünkü solucanlar amino asit kabiliyetiyle, sebze ve meyvelerdeki kimyasal atıkları parçalıyorlar. Böylece elde ettiğiniz toprak, temiz bir toprak oluyor. Rusya’da kapatılan nükleer santralin kirlettiği toprak, solucanlar kabiliyetiyle temizlendi.

Solucan kompostu, su tutma kapasitesi yüksek, azot, potasyum ve fosfor açısından zengin bir toprak oluşturuyor. Bunların hepsi yetiştiricilik için kritik elementler. Ülkemizde topraklarımız azot açısından çok fakir. Bu nedenle çiftçilerimiz bolca azot, bunun yanısıra fosfor içeren kimyasal gübreler kullanıyorlar. Bunların toprağa, genel olarak doğaya verdiği zararı ayrıca ele almak gerekiyor.

Evinizdeki atıkları geri dönüşüm olarak ayırırsanız (cam-kağıt-karton-plastik-teneke kutu) geriye bir tek organik atıklarınız kalır. Bunları, henüz evinizde kompostlaştırmanın ülke ekonomisine de büyük katkısı var. İstanbul’da 1 günde 17 bin ton çöp çıkıyor. Bunun yüzde 80’i evsel atık. Çöp kamyonları günde 3 bin 500 sefer yapıyorlar. Bütün Türkiye yılda 30 milyon ton evsel atık çıkarıyor.

Evinizde kuracağınız basit bir kırmızı solucanlı kompost kutusuyla, hem atıklarınızdan çok sağlıklı bir gübre/toprak üretebilir hem de binlerce kamyonun, tonlarca metreküplük çöplükleri doldurmaması için bir adım olmuş olursunuz.

Aytaç Timur