Portekiz, Alentejo’da 600 hektarlık bir topluluk çiftliği olan Herdade do Freixo do Meio’ya hoş geldiniz. Bir kooperatif tarafından işletilen çiftlik, yerel, sorumlu ve bilinçli agroekolojik gıda üretimiyle övünmektedir. Bu sosyokrasik bir deney olduğundan Çiftlikten Mektuplar, farklı üyelerin sırayla kalemi devralmasıyla ortak olarak yazılacaktır.

 

Bu ilk mektup, çiftliği annesinden miras alan Alfredo Sendim’e aittir. Alfredo, çiftliğin ekosistemler ve toplulukla yeniden bağlantı kurarak kolektif bir yaklaşımla nasıl inşa ettiğini açıklıyor. Bu yöntem, eskiye dayanan “montado” tarımsal ormancılık sisteminden esinlenen doğa ile işbirliği modelidir.

 

Alfredo Sendim / Herdade Do Freixo Do Meio tarafından kaleme alınmıştır;

Merhaba, ben Alfredo, bu gezegenden bir çiftçiyim, Dünya’dan, bana göre Gaia’dan… (*Gaia veya Gaea, Yunan mitolojisinde yeryüzünü simgeleyen tanrıçadır.) Portekiz’deki devrim nedeniyle aile çiftliğim Freixo do Meio’dan uzakta, deniz kenarında büyüdüm. Ancak 1990 yılında devlet, arazinin mülkiyetini bize iade etmeye karar verdiğinde aile mülklerimizin sorumluluğunu yeniden üstlenen ve sosyal hizmetlerde çalışan anneme yardım etmeye başladım.

 

Doğa ile işbirliği

Otuz yılı aşkın süredir kendime soruyorum, “çiftçi olmak” benim için ne ifade ediyor? Bu yerle nasıl etkileşim kurmalıyım? İnsanmerkezci tavrın sonuçları olan dogmaları reddetmek, beni uzun zaman önce Gaia adlı bir makroorganizmanın sadece bir öğesi olduğum hipotezine itti.

O zamandan beri, yaşadığım Herdade do Freixo do Meio çiftliğinde derin agroekoloji deneyleri yapıyorum, antik “montado” (mantar ağacı peyzajı) tarımsal ormancılık sistemine dayanan doğa ile gerçek bir işbirliği modeli deniyorum.

 

Doğa projesi, giderek tüm vahşi ve evcil varlıklarla birlikte yaratıma hizmet etmeye çalıştığım günlük ilham kaynağım oluyor. Barışçıl, işbirliğine ve kendine dirençli topluluklara dayalı bir dünyada yaşamak istiyorum. Alışılmış “Yasak Meyve” yerine “İzin Verilen Meyve”yi arıyorum.

 

Çevremde, atadan kalma meşe ormanındaki çok işlevli ve biyolojik çeşitlilik evren, bana sadece bir çiftçi olmamanız gerektiğine dair kanıtları gösteren verimli bir kişisel ve ruhsal gelişim alanıdır. Bu muhtemelen sadece insani bir kavramdır. Elbette hepimiz birbirimize bağlıyız.

 

Hasadı paylaşmak

2015’ten beri çiftliğimde Toplum Destekli Tarım Programı olan “Hasadı Paylaşmak CSA” projesini deneyimliyorum. Şu anda 180 aile ve 7 çiftçiden oluşan bir tüketim modelinde örgütlenmiş bir gıda topluluğu. Agroekolojik gıda üretimi, yerel, sorumlu ve bilinçlidir.

 

 

Bu ortak üreticiler (tüketiciler), altı aylık dönemler boyunca, organik gıda (meyve, sebze, ekmek, yumurta, et, zeytinyağı, çorba, peynir, süt …) için haftalık ve sabit fiyatlarla üretim paylarını kullanır ve gıda üretimiyle ilgili yararları ve riskleri paylaşma taahhüdünde bulunur.

 

Hasadı planlamak benim için daha kolay, daha rasyonel bir gıda dağıtımı, makul ve istikrarlı bir gelir sağlarken aynı zamanda gıda israfını önlemeye ve azaltmaya da yardımcı oluyor.

 

Ortak üreticiler taze mevsimlik organik yiyecekler alır, yerel tüketimi destekler ve hasatlara katılmaya ve besin zincirlerinde aktif rol almaya davet edilir (örneğin üç aylık toplantılarda).

 

Bu gönüllü abonelikle, bu projeyi destekleyen aileler Montado do Freixo do Meio ile bağ kurarak yerel kalkınmayı ve ataların bilgi birikimini destekliyor, çevresel hizmetlerin korunmasına katkıda bulunuyor, ekosistemlerle yeniden bağlantı kuruyor ve iklim değişikliğine uyumu destekliyor.

 

Bu bilinçli gıda seçimi sayesinde ortak üreticiler, daha doğru bir gıda sisteminin oluşturulmasına katkıda bulunur, dayanışma ve güven değerlerini pekiştirir ve geleceğe yönelik bir çevre düzeninin inşasına katılır.

 

Kullanıcı Kooperatifi

Bir sonraki adım, agroekolojik CSA projesine katılan topluluğa (çalışanlar, tüketiciler, sakinler, çiftçiler, komşular ve diğer kullanıcılar) dayalı, Ocak 2018’de kurduğum entegre bir tüketim kooperatifi olan Freixo do Meio Kullanıcılar Kooperatifi oldu.

 

 

Kar amacı gütmeyen bir işbirliği ve toplu katılım modelinde, herkesin katılımını artırmak için sosyokrasi araçları uygulandı.

 

İşte bu yüzden bunlar ortak mektuplar olacak.

 

Benimsediğimiz agroekolojik modelle ilgili olarak, biyoçeşitliliğin her bir unsurunun işlevlerine mutlak saygı gösterilmesini sağlamak, ekosistemlerin döngüselliğini, enerji istikrarını ve kendi kendini düzenleme mekanizmalarını garanti altına almak için çok çalışıyoruz.

 

Freixo do Meio Kullanıcıları Kooperatifi, toprak mobilizasyonu olmadan, mikrobiyomuna saygı göstererek kendi kendine yeterli ve dış girdiler olmadan doksanlı yıllarda uygulanan sürdürülebilir tarım uygulamalarını devam ettirdi. Topraklar, biyokütle ve organik maddenin kapalı bir verimlilik devresine dahil edilmesiyle zenginleştirilir.

 

Hedef, tarımsal mozaiğin tüm parçalarının dengeli ve orantılı bir şekilde bir araya getirilerek ekosistemlerdeki hayvanların işlevselliğini, işleme birimlerimizin organik fraksiyonunun kompostlaşmasını, baklagillerin ve azot fiksasyonunun entegrasyonu ve ağaç budama veya budama, orman seyreltme eylemleri veya tarımsal sondalardan kaynaklanan talaşların veya talaşların dahil edilmesiyle topraktaki yeşil gübreyi içeren bitkilerin beslenmesine katkı sağlamaktır.

 

Çiftlik, tüm sürdürülebilirlik önlemlerine ek olarak, Alentejo domuzu, Merinos Kara koyunu, Lusitanian siyah tavuğu, Sorraia atı ve Barrosã ineği gibi çeşitli yerli ırkları da koruyor.

 

Kooperatif, meşe palamudu gıda ürünleri, Alentejo siyah domuz eti, Barrosã sığır eti, açık havada yetiştirilen siyah hindiler, sebzeler ve çeşitli meyveler, zeytinyağı, Portekiz üzüm çeşitleri ve yenilebilir yabani yiyecekler (aromatik ve şifalı otlar, yabani mantarlar) gibi 300’ün üzerinden organik gıday üretiyor ve paylaşıyor. Gıda kaynaklarının bu içsel kullanımı, doğa ile işbirliği içinde besin bolluğuna sahip olmanın mümkün olduğu fikrine ışık tutmaktadır.

 

Dayanıklılık

Freixo do Meio, aslında Alentejo’da bulunan 600 hektarlık bir arazi. Mevcut iklim değişikliği bağlamında,  Avrupa’nın diğer bölgelerine kıyasla, Alentejo’nun gelecekte aşırı iklim olaylarıyla daha fazla karşı karşıya kalacağını biliyoruz. Bu bizim iklim değişikliğine uyum bağlamında uygulanabilecek dayanıklılık önlemlerine odaklanmamızı gerektiriyor.

Size burada Freixo do Meio’da uygulanan bazı örnekleri vereceğim:

  • Küçük tutma havuzları ve damla sulamanın yaygın kullanımı sayesinde yağmur suyunun verimli kullanımı.
  • Çiftliktek biyoçeşitliliği, besin bolluğunu ve çeşitli nişleri artırmak amacıyla dinamik ardışık tarımsal ormancılık sistemlerinde ekinlerin çeşitlendirilmesi ve uzun ömürlü, meyve ve taneli tohum ağaçlarının dikilmesi.
  • Faydalı mikroorganizmalar kullanılarak mahsullerin organik gübrelenmesi.
  • Yenilenebilir enerji kullanımı. Herdade do Freixo do Meio Solar Village, 2017;  Enerjide %50 kendi kendine yeterlidir. 288 fotovoltaik modül, 500m2  çatı, 59 ton CO2 emisyonunu önlemekte.
  • Toprağın organik maddesini artırmak ve su tutmayı teşvik etmek için sürekli çalışma.
  • Permakültür ve agroekoloji kavramlarından geliştirilen ekosistem restorasyon tekniklerinin uygulanması, yani Keyline sistemi (Ecomontado XXI gibi projelerin bilimsel desteği ile).

 

 

Son olarak, pandemi kriziyle karşı karşıya olduğumuz, hepimizin ortak hissettiği gerçek direnç duygusunu sizinle paylaşmak istiyorum.

Ekosistem, çiftçiler ve tüketiciler, beş yıl önce kolektif bir strateji benimseyerek net bir adanmışlıkla üretmeyi, çalışmayı ve yemek yemeyi başardı.

Bir gün bu gezegendeki tüm çiftçilerin ait oldukları ekosistemlere ve çevrelerindeki sosyal topluluklara gerçekten bağlanacağını hayal ediyorum; İnşallah.

 

Kaynak için tıklayınız.