Şule Gönülsüz

 

Bir adet uğurböceğinin günde yaklaşık 300 adet yaprak biti yediğini biliyor muydunuz? Özene bezene evde, balkonda, bahçede yetiştirdiğiniz bitkilerin çeşitli sebeplerle böceklenmesi sık karşılaşılan bir durum. Sebepleri arayıp bulmak bazen kolay olmuyor, hemen sorunu çözmek istiyor insan. (Bitki yetiştirirken en sık yapılan hatalardan biri fazla sulama ve gübrelemedir. İkisi de böceklenme yapar ama elbette başka sebepler de vardır. Bitki türüne göre konu hakkında araştırma yapabilirsiniz.) Bize ve doğaya zarar veren kimyasal ilaçlar yerine ilk başvuru kaynaklarımız böcekleri kaçıran bitkiler, onları yiyen başka böcekler, ev yapımı doğal ilaçlar olmalı. Biberiye, dereotu, civanperçemi, fesleğen, lavanta, Latin çiçeği, nane, kadife çiçeği gibi bitkileri ekerek doğrudan bazı böcekleri kovabilirsiniz. Ayrıca bu böceklere gelen ve onlarla beslenen uğur böceği, peygamberdevesi gibi böcekleri bahçenize davet edebilirsiniz.

 

 

Ev yapımı ilaçlarla kendinize, yetiştirdiğiniz ürünlere ve çevreye zarar vermeden börtü böcekten kurutulabilirsiniz. Bir reçete uygulayıp hemen sonuç alamayabilirsiniz. Aslında her şey zaman ister ister, öyle değil mi? “Arap sabunlu su sıktım, böceklere fayda etmedi; bol bol sirke ve sarımsaklı su sıktım, bitki bozuldu,” gibi çeşitli olumsuz deneyim ve bahanelerle bir süre sonra zehirli tarım ilaçlarında (pestisit) çare aramak işin kolay yolu olabilir ama bu yol, iyi bir yol değil. Belki de 1940’lardan itibaren DDT ve başka kimyasallarla bu yola girildikten sonra dünya daha hızlı bozulmaya başladı.

 

Yıllar evvel ilk kez balkon bahçemde biber yetiştirirken bitkinin yapraklarının altlarında yaprak bitleriyle karşılaşmıştım. Sayıları fazla değildi. Gayri ihtiyari bunları elimle topladım. Aslında bu yaptığım uygulama doğruymuş. Eğer siz de sadece birkaç saksıda bir şeyler yetiştiriyorsanız sayıları çoğalmadan bunları elinizle toplayıp imha edebilirsiniz. Elbette bu yüzlerce ve hatta binlerce fide yetiştirenlerin başvuracağı bir yöntem değil. Onlar da basit birkaç reçete ile bu yaprak bitlerinden ve başka zararlı böceklerden kolayca kurtulabilirler. İşte birkaç ev yapımı böceksavar yöntemi:

 

Arapsabunu ve yağ karışımı

1 litre sıcak su içinde 2 yemek kaşığı arapsabununu* eritin. Soğuyunca 1 çay kaşığı yemeklik sıvı yağ ekleyin. Karışımı çalkalayın. Bitkinin meyvelerine çok gelmeyecek biçimde yaprak biti olan yerlere fısfıslayın. Bu reçeteyi sadece yaprak bitleri için değil, kırmızı örümcekler, unlu bitler, beyazsinekler ve bazı kelebek larvalarından kurtulmak için de kullanabilirsiniz. Gül gibi daha hassas süs bitkilerine uygularken yaklaşık 1 litre daha su ekleyerek karışımın seyreltilmesi iyi olacaktır.

 

 

Acı kırmızıbiber

 

Acı kırmızı toz biberi doğrudan veya biraz suyla karıştırarak bitki üzerine fısfıs yapabilirsiniz. Acı biber; kedi, köpek, salyangoz, kemirgenler ve daha birçok böceğin vereceği zararları engeller.

 

 

 

 

Sirkeli su

 

Bir ölçü su ile bir ölçü elma sirkesi veya beyaz sirkeyi karıştırın ve böceklere fısfıslayın. Ayrıca bu karışım, yabani otlar ile karıncalara da etkilidir.

 

 

 

 

Sarımsak ve acı kırmızıbiber karışımı

 

Dört diş sarımsağı ezin. Üzerine 2 çay kaşığı sıvı yağ ve 1 çay kaşığı acı kırmızıbiber ekleyip karıştırın. Üzerine 1 litre su dökün ve kapalı kapta bir gün bekletin. Karışımı süzgeçten geçirin. Üzerine 4 litre su ekleyin ve çalkalayın. Oluşan karışımı böceklerin üzerine fısfıslayın. Yaprak bitleri, kırmızı örümcekler, beyazsinekler, kelebek larvaları, çekirge, salyangoz ve sümüklü böcekleri kaçırır. Süs bitkilerindeki böcekler için de etkilidir.

 

 

 

 

Kaynaklar:

http://www.arikoy.com.tr/wp-content/uploads/2010/02/yararli-bocekler.pdf

https://www.finegardening.com/article/35-pest-disease-remedies

Füsun Tezcan, Börtü Böcek İçin Doğa Dostu Öneriler ve Ev Yapımı İlaçlar, 2011.

 

* Yemek tariflerinde olduğu gibi doğal ilaç reçetelerinde de ölçüler farklılık arz ediyor. İnternette başka reçeteler bulabilirsiniz. Böceklerin cinsi ve yoğunluğu, bitkinizin cinsi, yetiştirdiğiniz koşullar ve başka pek çok sebep yüzünden kullandığınız reçeteden sonuç alamazsanız ölçüleri biraz değiştirip, az sayıda bitki üzerinde deneme yaparak ihtiyacınız olan ölçüyü kendiniz keşfedebilirsiniz.

Share